ความน่าจะเป็น
ต่อยอดจาก ม.3 — พอมีหลักการนับแล้ว เราคำนวณความน่าจะเป็นของสถานการณ์ที่ซับซ้อนได้ เช่น การจับไพ่ การหยิบลูกบอลหลายลูกพร้อมกัน
อ้างอิงโครงสร้างหลักสูตร: สถิติและความน่าจะเป็น · ความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ (พื้นฐาน)
🎯 จบบทนี้แล้วคุณจะทำสิ่งเหล่านี้ได้
- ✓ใช้หลักการนับหาจำนวนสมาชิกของแซมเปิลสเปซและเหตุการณ์ได้
- ✓ใช้กฎการบวกของความน่าจะเป็นได้
- ✓แยกเหตุการณ์ที่ไม่เกิดร่วมกันออกจากเหตุการณ์ทั่วไปได้
- ✓แก้โจทย์ความน่าจะเป็นที่ต้องหยิบหลายชิ้นพร้อมกัน
📘 คำศัพท์สำคัญประจำบท
เหตุการณ์ไม่เกิดร่วมกันmutually exclusive
เกิดพร้อมกันไม่ได้ —
ส่วนเติมเต็มcomplement
เหตุการณ์ที่ ไม่เกิด เขียน
4.1 ใช้หลักการนับหาความน่าจะเป็น
ยังเป็นสูตรเดิม แค่หา ยากขึ้น
หยิบลูกบอล ลูกพร้อมกันจากกล่องที่มีแดง ลูก น้ำเงิน ลูก ความน่าจะเป็นที่ได้แดงทั้งสองลูกเป็นเท่าใด
- ขั้นที่ 1หยิบพร้อมกัน → ลำดับไม่สำคัญ → ใช้การจัดหมู่
- ขั้นที่ 2
- ขั้นที่ 3
- ขั้นที่ 4
ตอบ
💡 คำว่า “พร้อมกัน” เป็นสัญญาณว่าใช้ ไม่ใช่
หยิบลูกบอล ลูกจากข้อบน ความน่าจะเป็นที่ได้คนละสีเป็นเท่าใด
- ขั้นที่ 1เลือกแดง จาก และน้ำเงิน จาก
- ขั้นที่ 2
- ขั้นที่ 3
ตอบ
4.2 กฎการบวกของความน่าจะเป็น
กรณีทั่วไป
เมื่อเกิดร่วมกันไม่ได้ ()
🔑สาระสำคัญ
เป็นสูตรเดียวกับ ในบทเซตเป๊ะ — ต้องลบส่วนที่ซ้อนกันออก ไม่งั้นนับซ้ำ
จับไพ่ ใบจากสำรับ ใบ ความน่าจะเป็นที่ได้ไพ่โพแดง หรือ ไพ่ K เป็นเท่าใด
- ขั้นที่ 1
- ขั้นที่ 2
- ขั้นที่ 3ซ้อนกัน: K โพแดง มี ใบ →
- ขั้นที่ 4
ตอบ
💡 ถ้าลืมลบ จะได้ ซึ่งนับ K โพแดงสองครั้ง
ทอดลูกเต๋า ลูก ความน่าจะเป็นที่ได้แต้ม หรือแต้ม
- ขั้นที่ 1เกิดพร้อมกันไม่ได้ (ลูกเต๋าลูกเดียวออกได้แต้มเดียว)
- ขั้นที่ 2
ตอบ
4.3 ส่วนเติมเต็ม — ทางลัดที่ใช้บ่อยที่สุด
ความน่าจะเป็นที่จะไม่เกิด
💡เห็นคำเหล่านี้ ให้คิดกลับด้านทันที
- ▸“อย่างน้อยหนึ่ง…”
- ▸“ไม่ทั้งหมด…”
- ▸“อย่างน้อย …” เมื่อ น้อย
หยิบลูกบอล ลูกจากกล่องที่มีแดง ลูก ขาว ลูก ความน่าจะเป็นที่ได้แดงอย่างน้อย ลูกเป็นเท่าใด
- ขั้นที่ 1
- ขั้นที่ 2คิดกลับ: ไม่ได้แดงเลย = ขาวล้วน
- ขั้นที่ 3
- ขั้นที่ 4
ตอบ
💡 ถ้านับตรงๆ ต้องแยกเป็น แดง / แดง / แดง ลูก = ทำงาน รอบ แต่คิดกลับด้านทำรอบเดียวจบ
4.4 การแปลความและใช้จริง
- •ค่าคาดหมาย เบื้องต้น: ถ้าทำ ครั้ง คาดว่าจะเกิดราว ครั้ง
- •ความน่าจะเป็นบอก แนวโน้มระยะยาว ไม่ได้บอกผลครั้งเดียว
- •ตรวจคำตอบเสมอว่าอยู่ระหว่าง ถึง
- •เขียนคำตอบเป็นเศษส่วนอย่างต่ำ หรือทศนิยม/ร้อยละตามที่โจทย์ขอ
ถ้าความน่าจะเป็นที่เครื่องจักรผลิตของเสียเป็น ผลิต ชิ้น คาดว่าจะมีของเสียกี่ชิ้น
- ขั้นที่ 1
ตอบ ประมาณ ชิ้น
💡 คำว่า “ประมาณ” สำคัญ — ของจริงอาจได้ หรือ ก็ได้ ไม่ใช่ เป๊ะ
📋 สรุปสูตรท้ายบท
หน้านี้พิมพ์แยกไปติดโต๊ะอ่านหนังสือได้
ความน่าจะเป็น
กฎการบวก
ไม่เกิดร่วมกัน
ส่วนเติมเต็ม
หยิบพร้อมกัน
🚫 ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
รู้ไว้ก่อนพลาด — ข้อสอบชอบวางกับดักตรงนี้
- ✗ใช้ (เรียงสับเปลี่ยน) กับโจทย์หยิบพร้อมกัน (ต้องใช้ )
- ✗ลืมลบ ในกฎการบวก
- ✗โจทย์ “อย่างน้อย” ไปนับตรงๆ จนตกหล่น
- ✗ได้คำตอบเกิน แล้วไม่เอะใจ
✅ เช็กตัวเองก่อนไปบทต่อไป
ข้อ 1หยิบ ลูกจาก ลูก มีกี่วิธี(กดดูเฉลย)
ตอบ
ข้อ 2จับไพ่ ใบ ได้ไพ่ดอกจิก ความน่าจะเป็นเท่าใด(กดดูเฉลย)
ตอบ
ข้อ 3ถ้า , , แล้ว (กดดูเฉลย)
ตอบ
ข้อ 4 แล้ว เท่ากับเท่าใด(กดดูเฉลย)
ตอบ
เนื้อหา ตาราง และตัวอย่างทั้งหมดเรียบเรียงขึ้นใหม่โดยสนามสอบ อ้างอิงเพียงโครงสร้างหลักสูตรแกนกลาง (ข้อมูลสาธารณะ)— ไม่คัดลอกจากหนังสือเรียน หนังสือติว หรือเว็บติวของผู้ใด