วงกลม
สมบัติของวงกลมแทบทั้งหมดมาจากข้อเดียว — รัศมีทุกเส้นยาวเท่ากัน ทำให้เกิดสามเหลี่ยมหน้าจั่วเต็มไปหมด แล้วสมบัติอื่นก็ตามมา
อ้างอิงโครงสร้างหลักสูตร: การวัดและเรขาคณิต · มุม คอร์ด และเส้นสัมผัสของวงกลม
🎯 จบบทนี้แล้วคุณจะทำสิ่งเหล่านี้ได้
- ✓เรียกชื่อส่วนประกอบของวงกลมได้ถูกต้อง
- ✓ใช้ความสัมพันธ์ระหว่างมุมที่จุดศูนย์กลางกับมุมในส่วนโค้งได้
- ✓ใช้สมบัติของคอร์ดและเส้นสัมผัสหาความยาวและมุมได้
📘 คำศัพท์สำคัญประจำบท
คอร์ดchord
ส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมจุดสองจุดบนวงกลม
เส้นสัมผัสtangent
เส้นตรงที่แตะวงกลมเพียงจุดเดียว
มุมที่จุดศูนย์กลางcentral angle
มุมที่มีจุดยอดอยู่ที่จุดศูนย์กลาง
มุมในส่วนโค้งinscribed angle
มุมที่มีจุดยอดอยู่บนเส้นรอบวง
7.1 ส่วนประกอบของวงกลม
| ส่วนประกอบ | คืออะไร |
|---|---|
| รัศมี | จากจุดศูนย์กลางถึงเส้นรอบวง — ทุกเส้นยาวเท่ากัน |
| เส้นผ่านศูนย์กลาง | คอร์ดที่ผ่านจุดศูนย์กลาง = (คอร์ดที่ยาวที่สุด) |
| คอร์ด | เชื่อมสองจุดบนวงกลม |
| ส่วนโค้ง | ส่วนหนึ่งของเส้นรอบวง |
| เส้นสัมผัส | แตะวงกลมจุดเดียว |
🔑เคล็ดลับที่ใช้ได้เกือบทุกข้อ
เมื่อเจอโจทย์วงกลม ให้ ลากรัศมีเพิ่ม ไปยังจุดสำคัญ — จะได้สามเหลี่ยมหน้าจั่ว (เพราะรัศมีเท่ากัน) แล้วใช้สมบัติมุมที่ฐานเท่ากันได้ทันที
7.2 มุมที่จุดศูนย์กลาง กับ มุมในส่วนโค้ง
เมื่อรองรับส่วนโค้งเดียวกัน
- •มุมในส่วนโค้งเดียวกันเท่ากันหมด — ไม่ว่าจุดยอดจะอยู่ตรงไหนบนส่วนโค้งนั้น
- •มุมในครึ่งวงกลมเป็นมุมฉาก — เพราะมุมที่จุดศูนย์กลางเป็น ครึ่งหนึ่งคือ
- •สี่เหลี่ยมที่จุดยอดทุกจุดอยู่บนวงกลม มี มุมตรงข้ามรวมกันได้
มุมที่จุดศูนย์กลางรองรับส่วนโค้ง กาง มุมในส่วนโค้งที่รองรับส่วนโค้งเดียวกันกางเท่าใด
- ขั้นที่ 1มุมในส่วนโค้ง = ครึ่งหนึ่งของมุมที่จุดศูนย์กลาง
- ขั้นที่ 2
ตอบ
เป็นเส้นผ่านศูนย์กลาง จุด อยู่บนวงกลม ถ้า จงหา
- ขั้นที่ 1 เป็นมุมในครึ่งวงกลม →
- ขั้นที่ 2มุมภายในสามเหลี่ยมรวม
- ขั้นที่ 3
ตอบ
💡 เห็นคำว่า “เส้นผ่านศูนย์กลาง” กับจุดบนวงกลมเมื่อไร ให้นึกถึงมุมฉากทันที
7.3 สมบัติของคอร์ด
- ✓เส้นจากจุดศูนย์กลางที่ ตั้งฉากกับคอร์ด จะแบ่งครึ่งคอร์ด นั้นพอดี
- ✓คอร์ดที่ยาวเท่ากัน อยู่ห่างจากจุดศูนย์กลางเท่ากัน (และกลับกัน)
- ✓คอร์ดยิ่งยาว ยิ่งอยู่ใกล้จุดศูนย์กลาง — ยาวที่สุดคือเส้นผ่านศูนย์กลาง
วงกลมรัศมี ซม. มีคอร์ดยาว ซม. คอร์ดนี้อยู่ห่างจากจุดศูนย์กลางเท่าใด
- ขั้นที่ 1ลากเส้นจากจุดศูนย์กลางตั้งฉากกับคอร์ด → แบ่งคอร์ดครึ่งหนึ่ง ได้ ซม.
- ขั้นที่ 2เกิดสามเหลี่ยมมุมฉาก: ด้านตรงข้ามมุมฉาก (รัศมี) · ด้านหนึ่ง
- ขั้นที่ 3
- ขั้นที่ 4
ตอบ ห่าง เซนติเมตร
💡 โจทย์คอร์ดเกือบทั้งหมดจบด้วยพีทาโกรัส — ลากรัศมี ลากเส้นตั้งฉาก แล้วใช้
7.4 เส้นสัมผัสวงกลม
- ✓เส้นสัมผัสตั้งฉากกับรัศมี ที่จุดสัมผัสเสมอ
- ✓จากจุดภายนอกวงกลม ลากเส้นสัมผัสได้ เส้น และ ยาวเท่ากัน
- ✓เส้นจากจุดภายนอกถึงจุดศูนย์กลาง แบ่งครึ่งมุม ระหว่างเส้นสัมผัสทั้งสอง
จากจุด ห่างจากจุดศูนย์กลาง เป็นระยะ ซม. ลากเส้นสัมผัสวงกลมรัศมี ซม. เส้นสัมผัสยาวเท่าใด
- ขั้นที่ 1เส้นสัมผัสตั้งฉากกับรัศมีที่จุดสัมผัส → เกิดสามเหลี่ยมมุมฉาก
- ขั้นที่ 2ด้านตรงข้ามมุมฉาก · ด้านหนึ่ง
- ขั้นที่ 3
- ขั้นที่ 4
ตอบ เซนติเมตร
7.5 ความยาวส่วนโค้งและพื้นที่เซกเตอร์
ส่วนโค้งและเซกเตอร์ที่มุมที่จุดศูนย์กลาง องศา
💡เคล็ดลับ
จำแค่ “เป็นเศษส่วนของวงกลมทั้งวง” — คือสัดส่วนที่เรากินไป แล้วคูณกับความยาวรอบวง/พื้นที่ทั้งวง
วงกลมรัศมี ซม. เซกเตอร์ที่มีมุมที่จุดศูนย์กลาง มีพื้นที่เท่าใด (ตอบในรูป )
- ขั้นที่ 1 ของวงกลมทั้งวง
- ขั้นที่ 2พื้นที่ทั้งวง
- ขั้นที่ 3
ตอบ ตารางเซนติเมตร
📋 สรุปสูตรท้ายบท
หน้านี้พิมพ์แยกไปติดโต๊ะอ่านหนังสือได้
มุมที่จุดศูนย์กลาง
มุมในครึ่งวงกลม
คอร์ดกับรัศมี
เส้นสัมผัส
ความยาวส่วนโค้ง
พื้นที่เซกเตอร์
🚫 ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
รู้ไว้ก่อนพลาด — ข้อสอบชอบวางกับดักตรงนี้
- ✗สลับกัน — เอามุมในส่วนโค้งคูณสอง แทนที่จะเอามุมที่จุดศูนย์กลางหารสอง
- ✗ลืมว่าเส้นตั้งฉากจากจุดศูนย์กลางแบ่งคอร์ดครึ่งหนึ่ง (ใช้ความยาวคอร์ดเต็มไปคำนวณ)
- ✗ลืมว่าเส้นสัมผัสตั้งฉากกับรัศมี ทำให้ใช้พีทาโกรัสผิดด้าน
- ✗ใช้ แทน ในสูตรเซกเตอร์
✅ เช็กตัวเองก่อนไปบทต่อไป
ข้อ 1มุมที่จุดศูนย์กลาง มุมในส่วนโค้งเดียวกันกางเท่าใด(กดดูเฉลย)
ตอบ
ข้อ 2มุมในครึ่งวงกลมกางกี่องศา(กดดูเฉลย)
ตอบ
ข้อ 3วงกลมรัศมี คอร์ดยาว ห่างจากจุดศูนย์กลางเท่าใด(กดดูเฉลย)
ตอบ
ข้อ 4วงกลมรัศมี เซกเตอร์มุม พื้นที่เท่าใด(กดดูเฉลย)
ตอบ
อ่านจบแล้ว — ลองของจริงเลย
โจทย์สร้างใหม่ทุกครั้ง ไม่ซ้ำ พร้อมเฉลยที่สอนวิธีคิด
เนื้อหา ตาราง และตัวอย่างทั้งหมดเรียบเรียงขึ้นใหม่โดยสนามสอบ อ้างอิงเพียงโครงสร้างหลักสูตรแกนกลาง (ข้อมูลสาธารณะ)— ไม่คัดลอกจากหนังสือเรียน หนังสือติว หรือเว็บติวของผู้ใด